over de notitie context kinderopvang  ●   samenvatting  ●  stellingen: de kunde van kinderopvang



Notitie Context Kinderopvang              
terug naar boven
                 

De initiatiefgroep Context Kinderopvang heeft een notitie ontwikkeld waarin de basisgedachtenverwoord zijn die ten grondslag liggen aan de formulering van de maatschappelijke en pedagogische opdracht: het manifest. De notitie is in verschillende rondes besproken met vertegenwoordigers van de branche, de ouders in
de kinderopvang, met wetenschappers, adviseurs en met een groot aantal collega's uit de kinderopvang. Op deze wijze is de notitie een breed gedragen en ondersteund document geworden. Op deze pagina vind u de samenvatting van deze notitie. De gehele notitie kunt u hier downloaden.
Download hier de volledige tekst van de notitie
en de uitwerking van de stellingen van De Kunde van Kinderopvang.

     


 




Samenvatting notitie Context Kinderopvang      terug naar boven

De Context Kinderopvang heeft als doel de maatschappelijke en pedagogische opdracht van de samenleving aan de kinderopvang[1] te formuleren. De notitie Context Kinderopvang geeft gedachten en overwegingen weer waar bij het schrijven van het ‘statement’ (de uiteindelijke heldere en beknopte formulering van de maatschappelijke/pedagogische opdracht van de kinderopvang) van uit is gegaan. U vindt hier een korte samenvatting van deze notitie.

Uitgangspunten voor een Context voor de Kinderopvang
Kinderopvang is inmiddels als opvangvoorziening vanzelfsprekend en speelt een belangrijke rol in het leven van veel werkende ouders en hun kinderen. De groei van de kinderopvang vraagt om een heldere formulering van de bijdrage van de kinderopvang aan het Nederlandse opvoedingsklimaat.
In Nederland is kinderopvang als dienstverlening aan ouders een (sociaal-economisch) gegeven. Kinderopvang als opvoeder, als medeverantwoordelijke is nog allerminst vanzelfsprekend.

Naast het gezin vormt de kinderopvang – samen met het onderwijs – de geïnstitutionaliseerde opvoedingscontext voor het overgrote deel van de Nederlandse kinderen van 0 tot 12 jaar. Binnen de gezamenlijke opvoedingsdoelstelling heeft elk van de drie participanten in de driehoek gezin – kinderopvang – onderwijs, een eigen pedagogische opdracht.

Aan de formulering van een pedagogische opdracht ligt een mens- en maatschappijbeeld ten grondslag. In de notitie worden deze beelden verder uitgeschreven. Heel in het kort verwoord ziet dat er zo uit:

Maatschappijbeeld
Volwassenen en kinderen maken deel uit van een voortdurend in beweging en ontwikkeling zijnde samenleving waarin mensen vanuit verschillende inspiraties en visies samenleven. Het functioneren van onze samenleving veronderstelt dat burgers beschikken over democratische vaardigheden en het vermogen hebben zich open te stellen en respect te hebben voor anderen en andersdenkenden.
De vorm waarin de kernwaarden zich manifesteren, verandert voortdurend.

Mensbeeld
Deelnemen aan de maatschappij/gemeenschap en daar ook – naar vermogen – verantwoordelijkheid voor kunnen dragen, vraagt van volwassenen dat zij de kernwaarden van de gemeenschap begrijpen en respecteren. Om deel te kúnnen nemen moeten volwassenen toegerust zijn met een stevig gevoel van eigenwaarde, inzicht in eigen vermogens en krachten, moed en veerkracht.

Kindbeeld
Een kind
wordt geboren met de drang en noodzaak om deel te nemen aan de gemeenschap waar het toe behoort en beschikt van nature en in potentie over alle capaciteiten die het nodig heeft om daar deel van uit te maken. Om zich in de volle breedte te kunnen ontwikkelen, is een kind afhankelijk van de gemeenschap waarin hij opgroeit.

De maatschappelijk/pedagogische positie van  kinderopvang
De maatschappelijk/pedagogische positie van de kinderopvang kan beschreven worden als een van de drie hoekpunten van de driehoek <gezin – onderwijs – kinderopvang> die samen de opvoedingsomgeving voor het kinderen vormen. De maatschappelijk/pedagogische opdracht van de kinderopvang vormt samen met die van het gezin, het onderwijs en andere participanten een sluitend systeem van maatschappelijke zorg voor de opvoeding van kinderen en benoemt de bijdrage van de kinderopvang aan de ontwikkeling van kinderen.
Gezin, onderwijs en kinderopvang moeten allen vanuit hun eigen pedagogische en maatschappelijke opdracht voldoen aan de vier basisbehoeften van kinderen, te weten:
●  het bieden van fysieke en emotionele veiligheid;
●  het bieden van mogelijkheden tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties;
●  het bieden van mogelijkheden tot het ontwikkelen van sociale competenties;
●  het voorleven van waarden en normen en begeleiding geven bij het zich eigen maken van waarden en normen.

Voor ouders heeft de kinderopvang ook een belangrijke betekenis. Kinderopvang heeft een taak en functie in het faciliteren en ondersteunen van gezinnen in hun opvoedende taak en het doorbreken van het opvoedingsisolement waarin veel ouders verkeren.

Net zoals het gezin en het onderwijs komt de kinderopvang tegemoet aan de vier basisbehoeften van kinderen. Daarnaast is kinderopvang bij uitstek de plaats waar kinderen leren wie zij zijn (in de context van de groep, leefgemeenschap, samenleving) en zich in vrijheid kunnen ontwikkelen. Dit veronderstelt dat de kinderopvang – evenals het gezin en het onderwijs – een plaats is waar kinderen veilige en vertrouwde relaties kunnen aangaan. Onder begeleiding van de pedagogisch medewerkers, leren kinderen spelenderwijs communicatieve en sociale vaardigheden en krijgen kinderen inzicht in de materiële wereld (hoe de wereld ‘werkt’) en in de gedeelde geestelijke wereld van gevoelens en gedachten, maatschappelijke en intermenselijke normen en waarden.

[1] Er zijn verschillende vormen van kinderopvang (dagopvang, peuterspeelzalen, buitenschoolse opvang, tussenschoolse opvang en gastouderopvang Overal waar in dit document over ‘kinderopvang’ gesproken wordt, wordt worden al deze vormen van kinderopvang bedoeld.



Stellingen: De kunde van kinderopvang       terug naar boven


De notitie vormde de basis voor de formulering van de pedagogische en maatschappelijke opdracht van de kinderopvang in de vorm van een aantal stellingen, samengevat onder de kop: De kunde van kinderopvang

Gegeven dat:
1.   het opvoeden van kinderen een maatschappelijk belang is;
2.   de primaire verantwoordelijkheid voor de opvoeding van kinderen bij de ouders ligt en plaatsvindt in het gezin;
3.   kinderen niet alleen door de ouders maar ook door andere volwassenen in de sociale omgeving van het gezin opgevoed worden;
4.   het overgrote deel van de kinderen gebruikmaakt van de kinderopvang;


heeft kinderopvang een maatschappelijke en pedagogische opdracht ten aanzien van:

ouders;
    Kindercentra nemen de zorgende, begeleidende en vormende taak van ouders over op die momenten dat ouders – om welke reden dan ook – daarvoor kiezen.
    Kindercentra bieden aan ouders een omgeving waarin de opvoedingsverantwoordelijkheid voor kinderen centraal staat, waar zij professionals in opvoeding en andere ouders kunnen ontmoeten en waar zij ondersteuning kunnen vinden in hun opvoedende taak.

Kinderen;
    Kindercentra bieden kinderen professionele verzorging, begeleiding en vorming in hun persoonlijke, sociale, lichamelijke en morele ontwikkeling.
    Kindercentra bieden kinderen de mogelijkheid hun talenten te leren kennen, deze te ontplooien en te ontwikkelen.
    Kinderopvang biedt kinderen een veilige omgeving waarin zij zichzelf kunnen zijn, aandacht en respect ontmoeten voor hun individualiteit en waar zij aangemoedigd worden verbindingen aan te gaan met andere kinderen en volwassenen.

en de maatschappij.
    Kinderopvang is een voorwaarde voor het vergroten van arbeidsparticipatie van met name vrouwen.
    De kinderopvang neemt – in samenspraak met ouders en andere opvoedingsparticipanten – de verantwoordelijkheid voor het vormgeven van een opvoedingsomgeving waarin kinderen optimale kansen krijgen om hun talenten te ontdekken, ontplooien en ontwikkelen en leren deel te nemen aan een democratische leefgemeenschap.